بدن رویداد آسیب زا (تروما) را فراموش نمی کند
مطالعات اخیر درباره تروما ها نشان داده است که حتی اگر زخم های جسمی و روانی بازماندگان یک رویداد آسیبزا (تروما) التیام یافته باشد، بدن آن ها ممکن است سال ها بعد همچنان اثرات زیستی آن رویداد را در خود حفظ کند، یعنی بدن رویداد های آسیب زا را فراموش نمیکند.
بمبگذاری ساختمان فدرال آلفرد پی. مورا در مرکز شهر اوکلاهما سیتی (OKC) در ۱۹ آوریل ۱۹۹۵، یعنی تقریباً ۳۰ سال پیش باعث کشته شدن ۱۶۸ نفر و مجروح شدن چند صد نفر دیگر شد. این رویداد بهعنوان مرگبارترین اقدام تروریستی داخلی در تاریخ ایالات متحده شناخته میشود.
پروفسور فیبی تاکر، روان پزشک و نویسنده اصلی این تحقیق از دانشکده پزشکی دانشگاه اوکلاهما، میگوید:
نکته اصلی این مطالعه این است که ذهن ممکن است تاب آوری داشته باشد و بتواند با گذشته کنار بیاید، اما بدن فراموش نمیکند. بدن ممکن است در حالت آماده باش باقی بماند، منتظر وقوع اتفاق بعدی.
هفت سال پس از بمب گذاری، در یک مطالعه، از ۶۰ بازمانده ی سالم از نظر جسمی، شاخص های زیستی مرتبط با استرس، پارامتر های فیزیولوژیکی (مانند ضربان قلب و فشار خون) و نشانه های روانی در پاسخ به محرک های یادآور تروما اندازهگیری شد. پژوهشگران سطح کورتیزول (هورمون استرس) و دو سیتوکین (پروتئینهای پیامرسان سیستم ایمنی) را بررسی کردند که در تنظیم واکنش ایمنی از جمله التهاب نقش دارند.
اینترلوکین ۱-β (IL-1β) مانند زنگ هشدار برای سیستم ایمنی عمل میکند و وقتی بدن عفونت یا آسیبی را تشخیص میدهد، فرآیند التهاب را آغاز میکند. اینترلوکین ۲-R (IL-2R) نقش تقویتی دارد و باعث فعال سازی سلول های T برای مقابله با تهدیداتی مثل عفونت یا سرطان میشود.
اندازهگیری های بازماندگان با یک گروه کنترل شامل ۲۳ فرد سالم که در معرض بمبگذاری نبودند مقایسه شد. علائم PTSD (اختلال استرس پس از سانحه) و افسردگی در بازماندگان با گروه کنترل تفاوتی نداشت. نکته جالب این بود که سطح کورتیزول در بازماندگان کمتر از حد معمول بود؛ در حالی که معمولاً در زمان استرس، بدن کورتیزول بیشتری ترشح میکند و این منجر به افزایش فشار خون، ضربان قلب و تنش عضلانی میشود – بخشی از پاسخ معروف «جنگ یا گریز». همچنین، بازماندگان نسبت به محرک های تروما فشار خون بالاتری داشتند اما ضربان قلب آنها پایین تر بود که نشان میدهد پاسخ بدنی آنها به تروما با گذشت زمان، کند یا «بیحس» شده است. سطح IL-1β در آن ها بهطور معنی داری بالاتر و سطح IL-2R پایینتر از گروه کنترل بود.
تاکر گفت:
انتظار داشتیم بین این نشانگر های زیستی و علائم روان شناختی مثل PTSD و افسردگی همبستگی وجود داشته باشد، اما چنین نبود. این یعنی پاسخ استرس در بدن وجود دارد، اما در احساسات ابراز نمیشود. از طرفی، سطح بالای IL-1β معمولاً در افراد بیمار یا مبتلا به التهاب دیده میشود، در حالی که این گروه بهطور کلی سالم بودند. این موضوع نگرانی هایی درباره مشکلات احتمالی بلند مدت سلامتی ایجاد میکند.
این اولینبار است که داده های جمعآوری شده در سال هفتم پس از بمب گذاری، برای بررسی اثرات زیستی بلندمدت آن بازبینی شده است. پژوهشگران میگویند این یافته ها اهمیت بالایی دارد.
راشل زتی، از نویسندگان همکار مطالعه و استاد بالینی روان پزشکی دانشگاه اوکلاهما، میگوید:
بهطور خلاصه، این مقاله نشان میدهد که پس از تجربه یک تروما شدید، سیستم های زیستی شما دیگر در سطح طبیعی قرار ندارند؛ یعنی واقعاً تغییر کردهاند. فقط ذهن ما نیست که تروما را به خاطر میسپارد؛ فرآیند های فیزیکی بدن هم آن را ثبت میکنند. تروما وجود فیزیکی شما را تغییر میدهد.
نظریه کارشناس پارس دیجی
این پژوهش نشان میدهد که حتی پس از بهبود روانی، بدن میتواند سالها اثرات زیستی تروما را در خود حفظ کند. از نگاه پزشکی، این یافتهها هشداردهنده است و لزوم توجه به سلامت جسمی بازماندگان را در بلندمدت نشان میدهد.

محمد عسکری هستم . سئو کار ، کارشناس و نویسنده ی وبسایت پارس دیجی . از سال 1403 شروع به نوشتن ، تحقیق و ترجمه مطالب در حوزه ی تکنولوژی ، دیجیتال و گجت های تکنولوژی کردم و به این حوزه خیلی علاقه مند هستم.
نظرات کاربران