بررسی فناوری MOST | ذخیرهسازی انرژی خورشیدی مولکولی در مایع
از بزرگترین چالش هایی که انرژی خورشیدی دارد این است که تنها زمانی برق تولید می شود که نور خورشید بتابد. اگر نور خورشید یا همان آفتاب به این پنل های خورشیدی نتابد برقی تولید نخواهد شد. به طور مثال شب ها و یا در زمستان هایی که بیشتر روز ها ابری است و خبری از نور خورشید نیست. حتی باتری هم می تواند برای مدت کوتاهی انرژی ذخیره شده خود را تبدیل به برق کند. در چنین شرایطی است که فناوری MOST بسیار متفاوت ظاهر شده است. یعنی ذخیره نور و انرژی خورشید آن هم نه در باتری بلکه در ساختار شیمیایی مایعی ویژه.
فناوری MOST چیست و چگونه کار میکند؟
این روش به این صورت است که وقتی نور خورشید به این مایع می تابد ساختار مولکولی ماده تغییر می کند. سپس انرژی در پیوند های شیمیای ذخیره می شود. تفاوت بسیار مهمی میان این انرژی و باتری وجود دارد. مثلا اینکه می تواند تا ماه ها و یا سال ها بدون افت چشمگیری باقی بماند. با استفاده از یک کاتالیزور می توان انرژی ذخیره شده در مولکول هارا آزاد کرد تا به شکل گرما تغییر یابند.
کاربرد MOST چیست؟
درواقع دانشمندان با استفاده از ترکیبات شیمیایی کاری کرده اند که نور و انرژی خورشید را در این مایع نگهداری کنند. این مایع شیمیایی و مهندسی شده نسبت به مولکول های خورشید واکنش نشان می دهد و آن را در خود جذاب می کند. این مایع شفاف و نیمه شفاف معمولا در مخازن مخصوص نگهداری می شود تا در هر زمان که لازم شد استفاده شود.
اما نکته بسیار جالب تر این است که این فناوری برق تولید نمی کند! بلگه گرما تولید می کند. به همین دلیل هم هست که در اکثر مواقع در گرمایش خانه و ساختمان ها استفاده می کنند. نکته مهم این است که این فناوری برق تولید نمیکند، بلکه گرما تولید میکند. به همین دلیل بیشتر برای گرمایش ساختمانها، آب گرم یا کاربردهای صنعتی مناسب است. در واقع MOST قرار نیست جای باتری های لیتیومی را بگیرد بلکه میتواند مکمل سیستمهای خورشیدی در بخش گرمایش باشد. مخصوصاً در کشور هایی که اختلاف دمای تابستان و زمستان زیاد است.
از نظر تحلیلی، بزرگترین مزیت این فناوری امکان ذخیرهسازی فصلی انرژی است؛ یعنی انرژی تابستان را بتوان برای زمستان نگه داشت. چنین قابلیتی در باتریهای رایج تقریباً وجود ندارد. با این حال، این فناوری هنوز در مرحله توسعه قرار دارد و به تولید انبوه نرسیده است، بنابراین درباره هزینه نهایی و مقیاسپذیری آن هنوز نمیتوان با قطعیت صحبت کرد.
در مجموع MOST یک راهکار آینده نگرانه برای حل مشکل ذخیره بلندمدت انرژی خورشیدی است. اما فعلاً بیشتر یک فناوری در حال تحقیق محسوب میشود تا یک محصول آماده بازار.
پرسشهای متداول
1- فناوری MOST دقیقاً چه چیزی تولید میکند؟
گرما. این سیستم انرژی خورشیدی را به شکل گرمای قابل استفاده آزاد میکند.
2- آیا میتوان از MOST برای تولید برق استفاده کرد؟
به صورت مستقیم خیر، اما میتوان با سیستمهای تبدیل گرما به برق ترکیبش کرد که فعلاً بازده محدود دارند.
3- انرژی تا چه مدت ذخیره میشود؟
در شرایط آزمایشگاهی، تا چند سال بدون افت جدی گزارش شده است.
4- آیا این فناوری تجاری شده است؟
در حال حاضر در مرحله تحقیق و توسعه پیشرفته قرار دارد، اما هنوز به تولید انبوه نرسیده است.
5- مهمترین مزیت نسبت به باتری چیست؟
قابلیت ذخیرهسازی فصلی بدون افت محسوس انرژی.
محمد عسکری هستم . سئو کار ، کارشناس و نویسنده ی وبسایت پارس دیجی . از سال 1403 شروع به نوشتن ، تحقیق و ترجمه مطالب در حوزه ی تکنولوژی ، دیجیتال و گجت های تکنولوژی کردم و به این حوزه خیلی علاقه مند هستم.
نظرات کاربران