ربات SEACLEAR 2 برای پاکسازی زباله‌های کف دریا

تصور کنید یک دستگاه شبیه به «ماشین چنگک اسباب‌بازی» در شهربازی دارید، اما به‌جای عروسک‌های کوچک، این بار هدفش بیرون کشیدن زباله‌هایی است که به اعماق دریا فرو رفته‌اند. این دقیقاً کاری است که ربات SEACLEAR 2 در بندر مارسی فرانسه انجام داده است.

ما انسان‌ها متأسفانه موجودات پرمصرف و در بسیاری مواقع بی‌مسئولیتی هستیم. بخش زیادی از زباله‌های ما سرانجام به دریاها می‌رسند، جایی که دیده نمی‌شوند اما مشکلات زیست‌محیطی عظیمی به وجود می‌آورند. پاکسازی این زباله‌ها معمولاً بسیار پرهزینه و دشوار است. تا امروز بیشتر پروژه‌ها روی جمع‌آوری زباله‌های شناور مثل پلاستیک‌های روی سطح آب تمرکز داشتند، اما پرسش اصلی این بود: تکلیف زباله‌هایی که به کف دریا فرو می‌روند چه می‌شود؟

اینجا پروژه SEACLEAR وارد عمل شد. این پروژه که با حمایت مالی اتحادیه اروپا شکل گرفته، مأموریتش توسعه ربات‌های خودکار برای شناسایی و جمع‌آوری زباله‌های کف دریاست. دانشگاه‌ها و مؤسسات بزرگی مثل Fraunhofer CML، دانشگاه فنی مونیخ، TU Delft و دانشگاه دوبروونیک در این طرح همکاری دارند.

چگونه ربات SEACLEAR 2 زباله‌های کف دریا را شناسایی و جمع‌آوری می‌کند؟

در فاز دوم پروژه، رباتی معرفی شد که به «SEACLEAR 2» معروف است. این ربات چهار بازوی چنگکی دارد و می‌تواند با نیرویی معادل ۴۰۰۰ نیوتن اجسامی تا وزن ۲۵۰ کیلوگرم را بلند کند. نکته جالب اینجاست که ربات به کمک حسگرهای هوشمند، شدت فشار را تنظیم می‌کند تا به وسایل شکننده‌ای مثل بطری شیشه‌ای یا سطل پلاستیکی آسیب نرسد.

حرکت این ربات زیر آب با کمک هشت موتور پروانه‌ای انجام می‌شود، اما همچنان به کابل متصل است. این کابل هم برق موردنیاز را تأمین می‌کند و هم امکان انتقال داده و حتی بیرون کشیدن اجسام سنگین را فراهم می‌سازد. دلیل اصلی این تصمیم، محدودیت باتری‌ها و نیاز به کارکرد طولانی‌مدت زیر آب بود.

برای شناسایی زباله‌ها، ربات از سونار، دوربین دید زیر آب و پردازش هوش مصنوعی بهره می‌گیرد. نکته مهم این است که داده‌های تصویری زیر آب برای آموزش هوش مصنوعی بسیار محدودند، به همین دلیل اعضای پروژه تاکنون بیش از ۷۰۰۰ تصویر از آزمایش‌های مختلف جمع‌آوری کرده و آن‌ها را به مدل‌های سه‌بعدی تبدیل کرده‌اند. این داده‌ها به ربات کمک می‌کند تا بین اشیای مختلف مثل تورهای ماهیگیری رهاشده، دوچرخه‌های قدیمی یا حتی صندلی خودرو تشخیص دقیق‌تری داشته باشد.

آینده پاکسازی دریاها با ناوگان ربات‌های خودران

هدف نهایی این است که کل عملیات پاکسازی کاملاً خودکار باشد. یعنی یک کشتی بدون سرنشین ابتدا نقشه‌ای کلی از بستر دریا تهیه کند، سپس ربات‌های جست‌وجوگر جزئیات بیشتری ثبت کنند و در نهایت ربات چنگکی SEACLEAR 2 برای جمع‌آوری وارد عمل شود. حتی یک قایق خودران هم می‌تواند روی سطح آب مسئول جمع‌آوری زباله‌ها باشد.

پروژه SEACLEAR 2 همچنان در حال توسعه است، اما قطعات پازل کم‌کم کنار هم قرار می‌گیرند. آینده‌ای نه‌چندان دور را تصور کنید که تیم‌های بزرگی از ربات‌های غواص خودران، مشغول پاکسازی اعماق دریاها باشند تا محیط‌زیست ما دوباره نفس بکشد.

سوالات متداول

1- ربات SEACLEAR 2 چیست؟
SEACLEAR 2 یک ربات غواص خودران است که با حمایت اتحادیه اروپا ساخته شده تا زباله‌های کف دریا را شناسایی و جمع‌آوری کند.

2- این ربات چگونه زباله‌ها را پیدا می‌کند؟
ربات با استفاده از سونار، دوربین‌های دید زیر آب و پردازش هوش مصنوعی می‌تواند اشیای مختلف مثل تور ماهیگیری، دوچرخه یا بطری شیشه‌ای را تشخیص دهد.

3- قدرت بازوهای این ربات چقدر است؟
بازوهای چنگکی SEACLEAR 2 می‌توانند تا ۲۵۰ کیلوگرم وزن را با نیرویی معادل ۴۰۰۰ نیوتن بلند کنند.

4- آیا ربات به‌طور کامل خودران است؟
هدف پروژه این است که کل عملیات از نقشه‌برداری بستر دریا تا جمع‌آوری زباله‌ها کاملاً خودکار انجام شود.

5- پروژه SEACLEAR چه زمانی عملیاتی خواهد شد؟
این پروژه همچنان در حال توسعه است، اما محققان امیدوارند در آینده نزدیک تیم‌های بزرگی از ربات‌های خودران برای پاکسازی دریاها فعال شوند.

محمد عسکری

محمد عسکری هستم . سئو کار ، کارشناس و نویسنده ی وبسایت پارس دیجی . از سال 1403 شروع به نوشتن ، تحقیق و ترجمه مطالب در حوزه ی تکنولوژی ، دیجیتال و گجت های تکنولوژی کردم و به این حوزه خیلی علاقه مند هستم.