وزارت امنیت داخلی آمریکا در دستورالعمل تازهای به تمام نهادهای غیرنظامی دولت فدرال دستور داده است که محصولات استارتاپ چینی دیپسیک (DeepSeek) را از سامانههای فناوری اطلاعات خود حذف کنند. این ممنوعیت که ریشه در مصوبات اواخر ماه ژوئیه دارد، نهتنها خرید مستقیم خدمات دیپسیک را ممنوع میکند، بلکه شامل تمام محصولات و خدمات شرکتهای ثالثی میشود که بر پایه مدلهای این استارتاپ توسعه یافتهاند.
دیپسیک یکی از نامهای پیشرو در صنعت هوش مصنوعی چین است که مدلهای متنباز و عمدتاً رایگان آن در سراسر جهان، از جمله آمریکا، با استقبال گستردهای روبهرو شده است. با این حال، دولت آمریکا در اطلاعیه رسمی خود ادعا کرده که مدلهای این شرکت مسیرهای بالقوهای برای تهدیدات امنیتی ایجاد میکنند.
نگرانی اصلی واشنگتن این است که با توجه به قرار داشتن سرورهای شرکت در چین، مقامهای پکن بتوانند به دادههای حساس نهادهای آمریکایی و زیرساختهای خصوصی دسترسی پیدا کنند.
این تصمیم با واکنش فوری پکن مواجه شد. مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، در نشست خبری روز سهشنبه ضمن اعتراض به این اقدام گفت که پکن قاطعانه از حقوق شرکتهای چینی دفاع خواهد کرد.
او تأکید کرد که چین همواره با گسترش بیرویه مفهوم امنیت ملی و سیاسیکردن مسائل علمی، تجاری و فناوری مخالف بوده است. شرکت دیپسیک تاکنون واکنشی به این ممنوعیت نشان نداده است.
این تنش تازه در حالی رخ میدهد که قرار است دونالد ترامپ و شی جینپینگ، رؤسای جمهور آمریکا و چین، اواسط ماه نوامبر در حاشیه اجلاس سازمان همکاریهای اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) در شهر شنژن با یکدیگر دیدار کنند. دیداری که انتظار میرود هوش مصنوعی یکی از محورهای اصلی آن باشد.
اگرچه دو کشور اخیراً برای ایجاد سامانهای جهت اطلاعرسانی درباره حوادث مرتبط با امنیت ملیِ هوش مصنوعی توافقاتی داشتهاند، اما شکافهای عمیقی میان آنها پابرجاست.
جنگ فناوری میان دو قدرت بزرگ همچنان در جبهههای مختلف ادامه دارد.
آمریکا دسترسی چین به پیشرفتهترین تراشههای هوش مصنوعی را مسدود کرده و اخیراً واردات رباتهای انساننمای خارجی را نیز ممنوع کرده است. اقدامی که بهوضوح پکن را هدف میگیرد. علاوه بر این، واشنگتن استارتاپهای چینی نظیر دیپسیک را متهم میکند که از طریق روش تقطیر مدل (Distillation)، قابلیتهای مدلهای پیشرفته آمریکایی را کپی کردهاند.
ادعایی که پکن آن را بیاساس میداند. در مقابل، چین نیز هفته گذشته طرحهایی را برای محدود کردن صادرات مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی خود به سایر کشورها پیشنهاد داد تا در این تقابل همهجانبه عقب نماند.