شرکت Sceye در آزمایشی موفق شد از طریق یک بالن بدون سرنشین در ارتفاع حدود ۱۷ کیلومتری زمین، به گوشی‌های معمولی در ژاپن خدمات موبایلی ارائه کند. این بالن که از نیومکزیکو در آمریکا به پرواز درآمده بود، پس از طی مسافتی نزدیک به ۳۰ هزار کیلومتر و چند روز ماندن بر فراز ژاپن، توانست با موفقیت به آمریکا بازگردد.
این فناوری که HAPS یا سکوی ایستگاهی در ارتفاع بالا نام دارد، در واقع یک دکل مخابراتی پرنده است که در لایه استراتوسفر مستقر می‌شود، یعنی بسیار بالاتر از ارتفاع پرواز هواپیماهای مسافربری. مأموریت اخیر با نام ST1 در ۹ اوت از شهر رازول در نیومکزیکو آغاز شد. بالن پس از ۱۳ روز به حریم هوایی ژاپن رسید و بیش از یک هفته در ارتفاع حدود ۱۷ کیلومتری پرواز کرد. در این مدت، توانست موقعیت خود را در محدوده‌ای با شعاع تنها ۵ کیلومتر حفظ کند.
برای برقراری ارتباط، سامانه مخابراتی SceyeCELL روی بالن نصب شده بود. این سامانه با اتصال به شبکه اپراتور ژاپنی سافت‌بنک (SoftBank)، به کاربران اجازه می‌داد بدون هیچ تجهیزات اضافه‌ای و تنها با گوشی معمولی خود، پیامک ارسال کنند، تماس بگیرند، وب‌گردی کنند و حتی ویدیو تماشا کنند. آزمایش‌ها در محیط‌های مختلف، از فضای باز گرفته تا زیر درختان و داخل ساختمان، انجام شد و به گفته Sceye، کیفیت اتصال در برخی شرایط با دکل‌های زمینی قابل رقابت بود.
یکی از نکات مهم این آزمایش، کاهش قابل‌توجه تأخیر شبکه بود. مهندسان Sceye بخشی از سرورها و هسته شبکه موبایل را مستقیماً روی بالن قرار دادند تا داده‌ها برای پردازش مجبور نباشند مسیر طولانی‌تری را تا سرورهای زمینی طی کنند. این روش باعث شد تأخیر شبکه حدود ۴۰ درصد کاهش پیدا کند و به ۶۸ میلی‌ثانیه برسد.
بر اساس برآوردهای Sceye، هر بالن می‌تواند منطقه‌ای را پوشش دهد که از نظر وسعت با محدوده پوشش حدود ۵۰۰ دکل زمینی برابری می‌کند. البته ظرفیت واقعی شبکه به تعداد کاربران و فرکانس‌های در دسترس بستگی دارد. با این حال، هدف Sceye جایگزین کردن دکل‌های زمینی یا ماهواره‌ها نیست، بلکه ایجاد یک لایه ارتباطی بین این دو است.
دکل‌های زمینی همچنان برای مناطق شهری و پرتراکم مناسب هستند، ماهواره‌ها پوشش گسترده‌تری ارائه می‌دهند و بالن‌های استراتوسفری می‌توانند برای اتصال مناطق دورافتاده یا مکان‌هایی که ساخت زیرساخت زمینی در آن‌ها دشوار و پرهزینه است، مورد استفاده قرار بگیرند.
در مرحله بعد، Sceye قصد دارد این بالن‌ها را از طریق ارتباط لیزری به ماهواره‌ها متصل کند. در همین آزمایش نیز پژوهشگران ژاپنی با ارسال پالس‌های لیزری به سمت بالن، فناوری ردیابی و فاصله‌سنجی لیزری را آزمایش کردند.
البته Sceye تنها شرکتی نیست که روی این ایده کار می‌کند. شرکت‌هایی مانند ایرباس با پهپاد خورشیدی زفیر (Zephyr) و پروژه مشترک ایرووایرونمنت و سافت‌بنک با نام سان‌گلایدر (Sunglider) نیز در حال توسعه سکوهای ارتباطی در ارتفاع بالا هستند. مزیت مهم بالن‌های Sceye این است که به‌دلیل ساختار سبک‌تر از هوا، می‌توانند آنتن‌های مخابراتی بزرگ‌تری را در مقایسه با پهپادهای بال‌ثابت حمل کنند.
سافت‌بنک قصد دارد در صورت موفقیت مراحل بعدی، ارائه تجاری این سرویس در ژاپن را از سال ۲۰۲۷ آغاز کند. در صورت عملی شدن این برنامه، بالن‌های استراتوسفری می‌توانند به گزینه‌ای میان دکل‌های زمینی و ماهواره‌ها برای ایجاد پوشش ارتباطی در مناطق دورافتاده تبدیل شوند.
