بر اساس گزارش روزنامه وال‌استریت ژورنال، ایلان ماسک، مدیرعامل شرکت اسپیس‌ایکس، هفته گذشته دستور محدودسازی سرعت اتصال برخی تجهیزات اوکراینی به شبکه ماهواره‌ای استارلینک را صادر کرده است؛ اقدامی که به گفته منابع مطلع، عملکرد برخی پهپادهای اوکراینی را مختل کرده و توان عملیاتی آن‌ها را کاهش داده است.
اوکراین در جریان جنگ با روسیه به شبکه استارلینک برای برقراری ارتباط و پشتیبانی از برخی عملیات‌های نظامی وابستگی دارد. به همین دلیل، هرگونه محدودیت در دسترسی به این شبکه می‌تواند بر ارتباطات میدانی و عملکرد بخشی از تجهیزات مورد استفاده نیروهای اوکراینی تأثیر بگذارد.
وال‌استریت ژورنال در گزارش خود، به نقل از مقام‌های آمریکایی و افراد مطلع، اعلام کرده است که محدودیت‌های اعمال‌شده باعث شده برخی پهپادهای اوکراینی عملاً از کار بیفتند یا بخشی از توان عملیاتی خود را از دست بدهند. بااین‌حال، جزئیات دقیقی درباره میزان تأثیر این اقدام و سازوکار فنی اعمال محدودیت‌ها منتشر نشده است.
بر اساس این گزارش، ماسک و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اندکی پس از علنی شدن موضوع درباره محدودیت‌های استارلینک گفت‌وگو کرده‌اند. منابع این روزنامه همچنین مدعی شده‌اند که ماسک پیش از اعمال محدودیت‌ها، موضوع را با چند مقام ارشد دولت ترامپ در میان گذاشته بود.
در زمان انتشار گزارش شبکه سی‌ان‌بی‌سی، کاخ سفید و نماینده ماسک هنوز پاسخ رسمی‌ای به درخواست این شبکه برای اظهارنظر ارائه نکرده بودند. ترامپ نیز روز دوشنبه اعلام کرد که نمی‌داند چه کسی دستور قطع یا محدودسازی اتصال استارلینک را صادر کرده است، اما تمایل دارد موضوع را بررسی کند.
این تحولات پس از آن مورد توجه بیشتری قرار گرفت که ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، علناً نسبت به تأثیر این اقدام بر توان دفاعی کشورش اعتراض کرد. طبق گزارش وال‌استریت ژورنال، پس از این اعتراض، بررسی غیررسمی موضوع در کاخ سفید آغاز شد.
توضیحات ماسک درباره کنترل سامانه نظامی استارلینک
ماسک هفته گذشته در شبکه اجتماعی ایکس توضیح داد که استار‌شیلد، نسخه نظامی فناوری ماهواره‌ای استارلینک، تحت مالکیت و کنترل دولت آمریکا قرار دارد. او همچنین اعلام کرد که تصمیم‌گیری درباره محدودیت سرعت یا میزان استفاده از این سامانه بر عهده ارتش آمریکا و در نهایت رئیس‌جمهور این کشور است.
این توضیحات در شرایطی مطرح شده که نقش شبکه‌های ارتباطی ماهواره‌ای در جنگ اوکراین اهمیت زیادی پیدا کرده است. استارلینک علاوه بر استفاده‌های غیرنظامی، برای حفظ ارتباطات در مناطق جنگی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد و محدودیت در دسترسی به آن می‌تواند پیامدهایی برای عملیات میدانی داشته باشد.
بااین‌حال، گزارش وال‌استریت ژورنال به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که محدودیت مورد بحث دقیقاً چگونه اعمال شده، چه تجهیزات و سامانه‌هایی را دربر گرفته یا چه میزان از توان عملیاتی نیروهای اوکراینی را تحت تأثیر قرار داده است. همچنین، جزئیات کامل درباره مبنای تصمیم‌گیری و نقش دقیق طرف‌های مختلف در این اقدام هنوز روشن نیست.
در مجموع، این گزارش بار دیگر اهمیت کنترل زیرساخت‌های ارتباطی ماهواره‌ای در درگیری‌های نظامی را برجسته می‌کند؛ زیرساخت‌هایی که وابستگی به آن‌ها می‌تواند علاوه بر مزایای عملیاتی، چالش‌هایی نیز در زمینه تداوم دسترسی و استقلال ارتباطی کشورها ایجاد کند.
