نیروی دریایی هند دو فروند از نخستین رباتهای زیرآبی کنترل از راه دور با استاندارد نظامی ساخت این کشور را تحویل گرفت. این سامانه که تراوت (TROUT) نام دارد، توسط شرکت رباتیک دریایی EyeROV در ایالت کرالا توسعه یافته و گامی مهم در مسیر خودکفایی دفاعی هند و کاهش وابستگی به تجهیزات خارجی به شمار میرود.
نیروی دریایی هند در مجموع پنج دستگاه از این رباتهای زیرآبی را سفارش داده است. تحویل دو دستگاه نخست نشان میدهد که پروژه تراوت از مرحله توسعه و آزمایش عبور کرده و به یک سامانه عملیاتی مورد تأیید نیروی دریایی رسیده است. این پروژه در چارچوب برنامه ملی نوآوری برای تعالی دفاعی و چالش توسعه فناوریهای بومی DISC 7 SPRINT اجرا شده است؛ برنامههایی که با هدف حمایت از نوآوری و توسعه فناوریهای دفاعی داخلی در هند فعالیت میکنند.
ربات زیرآبی تراوت برای انجام مجموعهای از مأموریتهای حساس دریایی طراحی شده است. بازرسی تأسیسات و بدنه شناورها، گشتزنی و شناسایی، پایش محیطی، تشخیص اهداف و عملیات جستوجو و بازیابی از جمله کاربردهای این سامانه هستند. استفاده از چنین رباتهایی میتواند انجام عملیات زیرآبی را در شرایط دشوار آسانتر کند و امکان بررسی مناطقی را فراهم آورد که دسترسی مستقیم غواصان به آنها با محدودیت همراه است.
اداره تضمین کیفیت نیروی دریایی هند، تراوت را در شرایط محیطی سخت و جریانهای شدید زیرآبی مورد آزمایش قرار داده است. نتایج ارزیابیها نشان میدهد که سامانههای ناوبری، پیشرانه، حسگرهای شناسایی و قابلیتهای عملیاتی این ربات توانستهاند الزامات سختگیرانه نظامی را برآورده کنند. این ارزیابیها بهویژه شرایطی را در بر میگیرند که عملیات در آبهای عمیق، مناطق با دسترسی دشوار و محیطهایی با دید بسیار محدود انجام میشود.
جان تی. ماثای، مدیرعامل شرکت EyeROV، در توضیح اهمیت این پروژه اعلام کرد که تراوت مسیری را از یک طرح اولیه مهندسی تا تبدیل شدن به سامانهای آماده مأموریت برای نیروی دریایی طی کرده است. به گفته او، این دستاورد میتواند نقش مستقیمی در ارتقای توانمندیهای عملیاتی و امنیت دریایی هند داشته باشد.
توسعه تراوت در راستای راهبردهای کلان هند برای دستیابی به خوداتکایی دفاعی و اجرای سیاست ساخت هند انجام شده است. دهلینو در سالهای اخیر تلاش کرده با حمایت از شرکتهای فناوری داخلی، سهم تولید بومی را در تجهیزات نظامی افزایش دهد و وابستگی نیروهای مسلح خود به تأمینکنندگان خارجی را کاهش دهد.
اهمیت این پروژه تنها به تحویل چند ربات زیرآبی محدود نمیشود. فناوریهای رباتیک زیرآبی میتوانند در پایش زیرساختهای ساحلی، بررسی امنیت لنگرگاهها و بنادر، بازرسی شناورها و افزایش اشراف اطلاعاتی در محیطهای دریایی نقش مهمی ایفا کنند.
از این منظر، ورود تراوت به خدمت نیروی دریایی هند را میتوان گامی در جهت تقویت توانمندیهای بومی این کشور در حوزه رباتیک دریایی دانست؛ هرچند میزان کاهش وابستگی به سامانههای خارجی، به توسعه آینده این فناوری و گسترش استفاده عملیاتی از آن بستگی خواهد داشت.